Thoát hiểm khi cháy quán karaoke, quán bar phụ thuộc vào việc bạn đã biết lối ra trước khi ngồi xuống. Khi thấy khói, nghe tiếng hô hoặc chuông báo, hãy rời phòng ngay, cúi thấp, men theo tường về lối thoát gần nhất — không quay vào phòng lấy đồ, không trốn vào nhà vệ sinh — rồi gọi 114 khi đã ra ngoài. Ở những nơi phòng kín, cách âm, nhạc to, đèn tối, vài chục giây chần chừ có thể là cả mạng sống.
Vì sao karaoke và bar là nơi khó thoát
Một quán karaoke thường là toà nhà nhiều tầng chia thành nhiều phòng kín. Những gì làm nên trải nghiệm hát hò cũng chính là những thứ làm việc thoát hiểm khó lên:
- Phòng cách âm: cửa dày, tường bọc vật liệu tiêu âm, thường không có cửa sổ. Tiếng chuông, tiếng hô ở hành lang lọt vào rất nhỏ.
- Nhạc rất to, đèn tối, đèn nháy: tai và mắt đều bận, người trong phòng phát hiện bất thường muộn.
- Vật liệu trang trí: mút xốp, nệm, thảm, rèm, vách nhựa, giấy dán tường. Nhiều thứ cháy rất nhanh và toả khói đặc, độc.
- Hành lang như mê cung: rẽ trái rẽ phải, phòng nào cũng giống nhau, người lần đầu tới không nhớ đường.
- Rượu bia: làm chậm phản xạ, làm phán đoán kém đi, làm người ta dễ coi nhẹ dấu hiệu nguy hiểm.
Quán bar, hộp đêm thì đông người trong một không gian, đèn tối, khói máy phun sương che mắt, và hay có hiệu ứng sân khấu dùng lửa. Ở đó, nguy cơ lớn là hàng trăm người cùng đổ về một cửa.
Vụ cháy quán karaoke An Phú ở phường An Phú, thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương (địa giới khi đó) ngày 6/9/2022 làm 32 người chết, phần lớn là khách và nhân viên kẹt lại ở các tầng trên. Bài học từ vụ việc này được nói kỹ hơn trong danh mục về những thảm hoạ dạy ta thoát hiểm; ở đây chỉ giữ lại điều quan trọng nhất: người ở trong phòng kín cần biết đường ra trước khi cần tới nó.
Ba mốc để nhớ: vào cửa, ngồi xuống, có sự cố
| Lúc nào | Làm gì | Mất bao lâu |
|---|---|---|
| Khi bước vào quán | Nhìn biển lối thoát (hình người chạy, nền xanh lá), để ý có cầu thang thứ hai không, hỏi nhân viên "lối thoát hiểm ở đâu" | Dưới một phút |
| Trên đường đi tới phòng | Đếm số lần rẽ, nhớ phòng mình cách cầu thang bao nhiêu cửa, ghi nhận cầu thang nào gần nhất | Không mất thêm thời gian |
| Khi đã vào phòng | Để điện thoại, giày dép ở chỗ dễ lấy; thống nhất với nhóm điểm hẹn bên ngoài | Vài giây |
| Khi có dấu hiệu bất thường | Tắt nhạc, nghe ngóng; có khói, mùi khét, tiếng hô thì đi ngay | Không chờ |
Khi có dấu hiệu cháy: đi ngay, đi đúng
- Không chờ xác nhận. Mùi khét lạ, khói lọt qua khe cửa, đèn chập chờn, tiếng người hô hoán: coi như có cháy. Tắt nhạc để nghe rõ, hô cả nhóm đứng dậy.
- Sờ cánh cửa phòng bằng mu bàn tay. Cửa không nóng thì mở hé, nhìn hành lang rồi mới ra.
- Cúi thấp, che mũi miệng bằng khăn, vạt áo. Khói trong hành lang karaoke thường dày rất nhanh vì trần thấp.
- Men theo một bên tường về phía cầu thang gần nhất đã nhớ. Tay chạm tường giúp không bị lạc khi không nhìn thấy gì.
- Đi xuống bằng cầu thang bộ. Không dùng thang máy.
- Đóng cửa phòng sau lưng nếu có thể, để làm chậm khói.
- Ra ngoài, đếm đủ người ở điểm hẹn, rồi gọi 114. Ai còn kẹt bên trong, ở tầng nào, phòng nào — báo cho lính cứu hoả.
Những việc không làm
- Không quay lại phòng lấy túi xách, điện thoại, áo khoác.
- Không trốn vào nhà vệ sinh trong phòng. Đó là chỗ kín nhất, khó tìm thấy nhất.
- Không đi lên tầng trên nếu không chắc phía trên có lối ra mái thông thoáng.
- Không cố dập đám cháy đã lan lên vách, trần. Lửa trong phòng bọc mút tiêu âm lan rất nhanh.
Nếu không ra được khỏi phòng
Hành lang đã đen khói, cửa phòng nóng: ở lại trong phòng là lựa chọn an toàn hơn lao ra. Đóng chặt cửa, dùng khăn, áo, đệm ghế chặn khe dưới cửa. Tắt quạt hút hoặc thông gió của phòng nếu có, vì chúng có thể kéo khói từ hành lang vào. Gọi 114, nói rõ tên quán, địa chỉ, tầng, số phòng. Bật đèn điện thoại. Nếu phòng có cửa sổ thì ra đó, vẫy đèn, vẫy vải sáng màu. Cách chặn khói và báo vị trí được viết kỹ trong bài riêng về bị kẹt trong phòng khi cháy.
Ở quán bar, hộp đêm: nhìn lối thứ hai
- Cửa chính thường không phải cửa duy nhất. Quán đúng quy định có lối thoát khác, thường ở phía sau, cạnh sân khấu, gần bếp hay kho. Lúc vào, đảo mắt tìm biển lối thoát.
- Đứng, ngồi gần một lối ra khi có thể, nhất là khi đi cùng người lớn tuổi.
- Thấy hiệu ứng lửa, pháo sân khấu bắn gần trần là dấu hiệu cần cảnh giác. Thấy tia lửa bén lên trần: rời đi ngay, đừng đứng xem hay quay phim.
- Đừng chen vào dòng người dồn về một cửa nếu có lối khác thông thoáng. Lối ít người hơn thường ra nhanh hơn.
- Nhóm cử một người tỉnh táo, ít uống, để ý đường ra và đếm người.
Trách nhiệm của quán — và quyền của khách
Theo quy định hiện hành về phòng cháy, chữa cháy, cơ sở kinh doanh karaoke, vũ trường phải bảo đảm điều kiện an toàn cháy và lối thoát nạn: lối thoát không được khoá, không bị che chắn, có đèn chỉ dẫn và chiếu sáng sự cố, nhân viên được huấn luyện. Sau năm 2022, lực lượng chức năng đã kiểm tra lại hàng loạt cơ sở trên cả nước.
Là khách, bạn có quyền hỏi nhân viên lối thoát ở đâu. Nếu thấy cửa thoát hiểm khoá xích, cầu thang chất đồ, phòng không có đường ra: rời đi và chọn chỗ khác. Có thể phản ánh với cơ quan chức năng địa phương.
Việc làm được ngay và tìm hiểu thêm ở đâu
- Lần tới đi hát, thử làm đúng ba việc: nhìn biển lối thoát, đếm số lần rẽ, hẹn điểm gặp bên ngoài với nhóm. Ba việc ấy không làm hỏng buổi vui.
- Dặn con em tuổi học sinh, sinh viên đúng mấy điều trên — đây là nhóm hay đi karaoke nhất.
- Theo dõi khuyến cáo của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH về kỹ năng thoát nạn tại cơ sở kinh doanh karaoke, vũ trường.
- Đọc các bài về khói, sờ cửa trước khi mở, và kẹt trong phòng trong cùng danh mục này.
Câu hỏi thường gặp
Cháy quán karaoke thì thoát ra bằng cách nào?
Rời phòng ngay khi thấy khói hay nghe tiếng hô, sờ cửa trước khi mở, cúi thấp và che mũi miệng, men theo tường về cầu thang bộ gần nhất rồi đi xuống. Không dùng thang máy, không quay lại lấy đồ. Ra ngoài rồi gọi 114.
Vì sao karaoke cháy nguy hiểm hơn nhà ở?
Phòng karaoke kín, cách âm, thường không có cửa sổ, nhạc to và đèn tối nên phát hiện cháy muộn. Vật liệu tiêu âm, nệm, thảm cháy nhanh và toả khói độc, còn hành lang nhiều ngã rẽ dễ làm khách lạc đường.
Có nên trốn vào nhà vệ sinh trong phòng karaoke?
Không. Nhà vệ sinh là chỗ kín, khói vẫn vào được và lực lượng cứu hộ khó tìm thấy người. Nếu không ra được hành lang, hãy ở lại phòng, đóng chặt cửa, chặn khe, gọi 114 và báo số phòng.
Làm sao biết lối thoát hiểm ở quán bar?
Tìm biển hình người chạy trên nền xanh lá và hỏi thẳng nhân viên khi vào. Lối thoát phụ thường ở phía sau, cạnh sân khấu hoặc gần bếp. Ngồi gần một lối ra nếu có thể.
Thấy cửa thoát hiểm bị khoá ở quán thì làm gì?
Báo nhân viên, quản lý; nếu không được giải quyết thì rời đi và có thể phản ánh với cơ quan chức năng địa phương. Lối thoát nạn bị khoá hoặc che chắn là vi phạm quy định phòng cháy.
