Trước khi ký hợp đồng thuê nhà trọ hay căn hộ chung cư mini, hãy kiểm tra ba điều: toà nhà có từ hai lối thoát trở lên không, cầu thang có dẫn thẳng ra ngoài mà không đi xuyên qua bãi xe, và phòng của bạn có cửa sổ hoặc ban công mở ra ngoài được không. Nếu chỉ có một cầu thang đi qua chỗ để hàng chục chiếc xe máy, đó là dấu hiệu nên cân nhắc lại. Còn khi cháy thật, việc đầu tiên luôn là rời khỏi phòng nếu còn đi được và gọi 114.
Vì sao nhà trọ, chung cư mini cần soi kỹ
Chung cư mini thường là nhà dân xây cao năm bảy tầng, có khi hơn, chia thành nhiều phòng nhỏ cho thuê. Giá vừa túi tiền, gần chỗ làm, nên rất nhiều người trẻ, công nhân, sinh viên, gia đình trẻ ở đây. Điểm chung đáng lo: nhiều người sống chung một khối nhà nhưng nhiều nơi được thiết kế với cấu trúc của một căn nhà ở riêng lẻ — một cầu thang, một cửa cuốn, tầng trệt làm bãi xe.
Vụ cháy chung cư mini ở ngõ phố Khương Hạ, Hà Nội đêm 12/9/2023 làm 56 người chết là lời cảnh tỉnh lớn nhất. Đám cháy bắt đầu từ khu vực để xe ở tầng một, trong khi toà nhà chỉ có một lối thoát. Từ đó, việc kiểm tra an toàn cháy ở loại nhà này được siết lại ở nhiều địa phương. Nhưng người thuê vẫn nên tự nhìn bằng mắt mình, vì hợp đồng ký xong rồi thì khó đổi.
Danh sách kiểm tra khi đi xem phòng
| Hỏi gì / nhìn gì | Dấu hiệu tốt | Dấu hiệu đáng lo |
|---|---|---|
| Toà nhà có mấy cầu thang bộ? | Hai cầu thang ở hai đầu, hoặc một cầu thang chính và một cầu thang thoát nạn ngoài nhà | Chỉ một cầu thang, là đường duy nhất lên xuống |
| Cầu thang xuống tới tầng một thì ra đâu? | Ra thẳng cửa ngoài, hoặc có cửa ngăn với bãi xe | Phải đi xuyên qua bãi xe máy mới tới cửa |
| Bãi xe tầng trệt | Có vách, cửa ngăn với cầu thang; có quy định sạc xe điện | Xe dồn kín, dây sạc chằng chịt, xe chắn cả lối đi |
| Cửa ra vào chính ban đêm | Mở được từ bên trong không cần chìa, hoặc chìa có ở mỗi phòng | Chủ nhà khoá cửa cuốn, chỉ một người giữ chìa |
| Lối lên sân thượng | Cửa mở được từ bên trong, sân thượng thoáng | Khoá chết, hoặc tầng trên cùng là phòng kín |
| Cửa sổ, ban công phòng thuê | Có, mở ra ngoài được; lồng sắt có ô mở | Phòng không cửa sổ, hoặc lồng sắt hàn kín |
| Báo cháy | Có đầu báo khói ở hành lang, cầu thang; chuông nghe rõ ở từng tầng | Không có, hoặc thiết bị treo cho có, đã tháo pin |
| Hành lang, chiếu nghỉ | Thông thoáng, có đèn chỉ dẫn lối thoát | Chất giày dép, xe đạp, thùng hàng, bếp nấu |
| Điện | Dây đi trong ống, có cầu dao từng phòng | Dây nối tạm, ổ cắm chồng ổ cắm |
Không cần căn phòng nào đạt hết mọi dòng. Nhưng nếu dồn lại thấy cột bên phải nhiều hơn cột bên trái, hãy nghĩ kỹ.
Những câu nên hỏi chủ nhà
- "Toà nhà đã được cơ quan PCCC kiểm tra chưa?" Loại nhà cho thuê nhiều phòng thuộc diện được lực lượng PCCC quản lý và kiểm tra. Chủ nhà nghiêm túc thường trả lời rõ ràng.
- "Ban đêm cửa chính khoá thế nào, ai giữ chìa?"
- "Có quy định sạc xe điện không, sạc ở đâu?"
- "Có bình chữa cháy ở đâu, đã có buổi hướng dẫn thoát nạn nào chưa?"
- "Nếu cầu thang có khói thì người tầng trên ra bằng đâu?" Câu này cho thấy chủ nhà đã nghĩ tới chuyện đó hay chưa.
Bạn không cần tỏ ra khó tính. Hỏi nhẹ nhàng như hỏi về giá điện nước. Một chủ nhà quan tâm tới an toàn thường vui khi có người thuê cũng quan tâm.
Đi xem nhà vào buổi tối
Ban ngày, bãi xe thưa, cửa mở, hành lang sáng. Ban đêm mới là lúc toà nhà "thật": xe về đầy, cửa đã khoá, có người nấu ăn trên hành lang, ổ cắm sạc kín. Nếu được, hãy ghé lại một lần sau tám giờ tối, nhìn khu để xe và lối cầu thang. Hỏi chuyện một người đang thuê: họ sẽ kể những điều chủ nhà không kể.
Sau khi đã dọn vào: làm ngay tuần đầu
- Đi bộ một lượt từ cửa phòng xuống cửa ngoài, rồi lên sân thượng. Đếm số cửa phòng, số bậc, nhớ chỗ rẽ. Trong khói, bạn sẽ đi bằng trí nhớ.
- Ghi lại địa chỉ đầy đủ (số nhà, ngõ, ngách, đường, phường hoặc xã) vào điện thoại. Người mới chuyển tới hay chỉ nhớ "nhà gần chợ".
- Để chìa khoá, đèn pin, điện thoại ở cùng một chỗ cạnh giường.
- Kiểm tra cửa sổ phòng mở được, ô lồng sắt (nếu có) mở được.
- Tự lắp một đầu báo khói độc lập chạy pin trong phòng nếu toà nhà chưa có. Không cần đi dây, không cần xin phép.
- Làm quen hàng xóm cùng tầng: khi có chuyện, người ta gõ cửa cho nhau.
Thói quen sống giữ cho cả toà nhà an toàn
- Không sạc xe điện, pin dự phòng qua đêm mà không ai trông. Bộ Công an đã nhiều lần khuyến cáo điều này sau các vụ cháy do sạc.
- Không nấu ăn ngoài hành lang, không để bình gas trong lối đi.
- Không chất đồ ở chiếu nghỉ, chân cầu thang.
- Không chèn cửa ngăn cháy cho nó mở mãi (nếu toà nhà có loại cửa này). Cửa đó phải tự đóng mới giữ được khói.
- Ổ cắm quá nóng, aptomat hay nhảy: báo chủ nhà sửa ngay, đừng lấy băng dính quấn tạm.
Khi thấy mất an toàn mà chủ nhà không sửa
Người thuê có quyền phản ánh. Có thể báo với công an phường, xã nơi ở hoặc lực lượng cảnh sát PCCC địa phương về những vi phạm rõ ràng như khoá chết lối thoát, chất hàng chặn cầu thang. Nếu không yên tâm, việc tìm chỗ ở khác — dù phải trả thêm chút tiền hoặc ở xa hơn chút — có khi là quyết định đúng nhất trong năm.
Việc làm được ngay và tìm hiểu thêm ở đâu
- Lưu bảng kiểm tra ở trên vào điện thoại, mang theo khi đi xem phòng.
- Tìm đọc các khuyến cáo của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH về an toàn cháy cho nhà ở nhiều tầng nhiều căn hộ, nhà trọ, và an toàn khi sạc xe điện.
- Theo dõi trang của cảnh sát PCCC tỉnh, thành nơi bạn ở: nhiều nơi tổ chức buổi hướng dẫn kỹ năng thoát nạn miễn phí cho khu dân cư.
- Các bài trong danh mục này về lồng sắt, cháy xe máy ở tầng trệt và bị kẹt trong phòng đi sâu hơn từng tình huống.
Câu hỏi thường gặp
Thuê chung cư mini cần kiểm tra gì về phòng cháy?
Xem toà nhà có mấy cầu thang, cầu thang có dẫn thẳng ra ngoài không, bãi xe có ngăn với lối thoát không, cửa sân thượng và cửa chính có mở được từ bên trong không, phòng có cửa sổ mở ra ngoài không, có đầu báo khói không. Nên ghé xem thêm một lần vào buổi tối.
Chung cư mini chỉ có một cầu thang có nguy hiểm không?
Rủi ro cao hơn rõ rệt, nhất là khi cầu thang đi qua bãi xe. Nếu cháy ở tầng trệt, khói sẽ chặn mất lối duy nhất. Khi đó cần có lối thoát thứ hai qua sân thượng, ban công hoặc ô lồng sắt mở được.
Có nên tự lắp đầu báo khói trong phòng trọ?
Nên. Đầu báo khói độc lập chạy pin dễ lắp, không cần đi dây và cảnh báo sớm khi khói còn mỏng. Thử bằng nút bấm hằng tháng.
Chủ nhà trọ khoá cửa ban đêm thì phải làm sao?
Yêu cầu chủ nhà để cửa mở được từ bên trong hoặc giao chìa cho từng phòng. Nếu không được đáp ứng, có thể phản ánh tới công an phường, xã hoặc cảnh sát PCCC địa phương.
Sạc xe điện trong nhà trọ có được không?
Nên sạc ở khu vực chủ nhà quy định, có người trông, không sạc qua đêm và không để xe sạc chắn lối đi. Bộ Công an đã nhiều lần khuyến cáo không sạc xe điện qua đêm khi không có người giám sát.
