Khi nhận phòng khách sạn, hãy dành khoảng hai phút trước khi tháo vali: đọc sơ đồ thoát hiểm sau cửa, đi bộ tới cầu thang thoát hiểm gần nhất, đếm số cửa phòng từ chỗ mình tới đó, và tìm thêm một lối thứ hai ở hướng ngược lại. Đêm có chuông báo cháy, bạn sẽ đi theo đúng con đường đó trong khói và bóng tối — cầm theo thẻ phòng, không dùng thang máy, ra ngoài rồi gọi 114 (ở Việt Nam) hoặc số khẩn cấp của nước sở tại.
Vì sao khách sạn là nơi dễ lạc khi có cháy
Ở nhà, dù tối đến đâu bạn vẫn biết cửa ở đâu. Ở khách sạn thì không. Mọi thứ đều mới lạ: hành lang dài, hai bên toàn cửa giống hệt nhau, thảm cùng màu, đèn cùng kiểu. Bạn tới lúc khuya, mệt sau chuyến đi, đi thang máy thẳng lên phòng và chưa từng nhìn thấy cầu thang bộ.
Thêm nữa, người ta thường ngủ say hơn sau một ngày di chuyển, có khi đã uống chút rượu ở bữa tối. Khi chuông kêu lúc ba giờ sáng, đầu óc còn mơ màng, khói bắt đầu lan ở hành lang, đèn có khi đã tắt. Lúc đó không còn thời gian để đọc bản đồ.
Các hướng dẫn an toàn cho khách du lịch của Cục Quản lý Cứu hoả Hoa Kỳ (USFA) và Hội Chữ thập đỏ đều có chung lời khuyên: làm quen lối thoát ngay khi nhận phòng, không để tới khi cần.
Hai phút sau khi nhận phòng
| Bước | Làm gì | Vì sao |
|---|---|---|
| 1 | Đọc sơ đồ thoát hiểm dán sau cửa phòng, xác định "bạn đang ở đây" và hai cầu thang gần nhất | Biết có mấy lối, nằm hai hướng nào |
| 2 | Đi bộ tới cầu thang thoát hiểm gần nhất, mở thử cửa | Biết chắc cửa không khoá, không bị chặn |
| 3 | Đếm số cửa phòng từ phòng mình tới cầu thang, để ý bên trái hay phải | Trong khói, bạn đếm cửa bằng tay men theo tường |
| 4 | Tìm lối thứ hai ở hướng ngược lại | Lối gần nhất có thể bị khói chặn |
| 5 | Nhìn trong phòng: có đầu báo khói, đầu phun nước trên trần không; cửa sổ có mở được không | Biết mình có gì nếu phải ở lại |
| 6 | Để thẻ phòng, điện thoại, đèn pin hoặc điện thoại có đèn, giày, kính ở cạnh giường | Không phải mò tìm trong bóng tối |
Thấy cửa thoát hiểm bị khoá, bị chèn đồ, cầu thang chất đồ: báo lễ tân ngay. Nếu khách sạn không xử lý, đổi phòng hoặc đổi chỗ ở.
Khi chuông báo cháy reo giữa đêm
- Dậy và chuẩn bị đi ngay, đừng gọi lễ tân hỏi "có cháy thật không" — những phút đó quý hơn câu trả lời.
- Cầm thẻ phòng, điện thoại, mang giày. Không thu xếp vali.
- Sờ cửa phòng bằng mu bàn tay trước khi mở. Cửa và tay nắm không nóng thì mở hé, nhìn ra hành lang.
- Hành lang ít khói: ra ngoài, đóng cửa phòng sau lưng, cúi thấp, men tường, đếm cửa tới cầu thang bộ.
- Đi xuống bằng cầu thang bộ, không dùng thang máy. Nếu khói dày ở tầng dưới, quay lại và dùng cầu thang thứ hai.
- Ra hẳn ngoài toà nhà, tới chỗ tập trung theo hướng dẫn của nhân viên, báo tên và số phòng để họ biết bạn đã ra.
Vì sao phải cầm thẻ phòng
Nếu hành lang đã đầy khói hoặc cả hai cầu thang đều bị chặn, căn phòng của bạn — cửa đóng, có điện thoại, có cửa sổ — là chỗ trú tốt nhất. Cửa khách sạn tự khoá khi đóng; không có thẻ, bạn bị bỏ lại giữa hành lang khói. USFA khuyên rõ: luôn mang chìa phòng khi ra khỏi phòng lúc có báo cháy.
Khi phải ở lại trong phòng
Cửa nóng, khói luồn qua khe, hoặc đã ra hành lang mà phải quay lại: đóng chặt cửa, nhét khăn tắm (làm ướt nếu được, phòng khách sạn có sẵn nước) vào khe dưới cửa và chỗ khói lọt vào. Tắt quạt hoặc hệ thống thông gió nếu chúng đang thổi khói vào. Gọi số khẩn cấp và gọi cả lễ tân, nói số phòng. Đứng ở cửa sổ, bật đèn, vẫy khăn sáng màu. Chi tiết cách chặn khói và báo vị trí có trong bài riêng về bị kẹt trong phòng khi cháy.
Đừng đập vỡ cửa kính ở tầng cao: khói bên ngoài có thể bốc vào và mảnh kính rơi xuống người phía dưới, gồm cả lính cứu hoả. Đừng nhảy.
Khách sạn lớn, nhà nghỉ nhỏ, homestay: mỗi nơi một kiểu
| Loại chỗ ở | Điểm cần để ý |
|---|---|
| Khách sạn cao tầng | Thường có hai cầu thang thoát hiểm, hệ thống báo cháy, đầu phun nước. Việc của bạn là biết chúng ở đâu và cửa không bị khoá. |
| Khách sạn mini, nhà nghỉ trong phố | Cấu trúc như nhà ống: thường một cầu thang, tầng trệt để xe khách. Hỏi lễ tân có lối thứ hai không, cửa lên sân thượng mở được không. |
| Homestay, nhà gỗ, bungalow | Có thể không có báo cháy. Xem cửa sổ có mở được không, cửa chính khoá thế nào ban đêm, chủ nhà ngủ ở đâu. |
| Khu nghỉ dưỡng nhiều khối nhà thấp | Lối ra thường gần, nhưng đường đi ban đêm tối. Nhớ hướng ra sảnh, bãi trống. |
Khi đi nước ngoài
- Tra số khẩn cấp nơi tới trước khi đi. Ví dụ: 112 dùng ở các nước Liên minh châu Âu, 911 ở Mỹ và Canada, 999 ở Anh (Anh cũng nhận 112). Ở Việt Nam là 114 cho cứu hoả, 115 cấp cứu.
- Âm báo cháy khác nhau giữa các nước: có nơi là chuông, có nơi là còi, có nơi là giọng đọc. Nghe tiếng gì lạ, liên tục, to: coi như báo cháy.
- Lưu tên và địa chỉ khách sạn bằng tiếng địa phương trên điện thoại để đọc cho tổng đài.
- Đi cùng trẻ nhỏ: đưa con đi một vòng tới cầu thang, chỉ cho con biển lối thoát. Trẻ con thích việc có "nhiệm vụ".
Những hiểu lầm thường gặp
- "Khách sạn có hệ thống chữa cháy rồi, mình không phải lo." Hệ thống giúp rất nhiều, nhưng nó không dắt bạn ra khỏi hành lang khói. Biết đường vẫn là việc của bạn.
- "Đi thang máy cho nhanh." Thang có thể dừng giữa chừng hoặc mở cửa ngay tầng đang cháy. Khi có báo cháy, chỉ dùng cầu thang bộ.
- "Chờ lễ tân gọi lên báo." Lễ tân có thể đang bận với hàng chục cuộc gọi khác. Chuông kêu là đủ để đi.
- "Lên sân thượng chờ trực thăng." Đó là cảnh phim. Phần lớn sân thượng khách sạn khoá, và khói bốc lên trên. Hướng đi đúng là xuống và ra ngoài.
Việc làm được ngay và tìm hiểu thêm ở đâu
- Lần tới nhận phòng, thử đúng hai việc: đi tới cầu thang, đếm cửa. Làm ba bốn lần sẽ thành thói quen.
- Chụp lại sơ đồ thoát hiểm sau cửa phòng bằng điện thoại.
- Đọc mục an toàn cháy khi đi du lịch trên trang của USFA và Hội Chữ thập đỏ Mỹ (tiếng Anh), và các khuyến cáo kỹ năng thoát nạn của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH.
- Cách đọc sơ đồ thoát hiểm và ý nghĩa biển lối thoát có bài riêng trong danh mục lối thoát nơi công cộng.
Câu hỏi thường gặp
Ở khách sạn cần làm gì để phòng cháy?
Ngay khi nhận phòng, đọc sơ đồ thoát hiểm, đi bộ tới cầu thang thoát hiểm gần nhất, đếm số cửa từ phòng tới đó và tìm thêm lối thứ hai. Để thẻ phòng, điện thoại, giày cạnh giường. Thấy cửa thoát hiểm bị khoá thì báo lễ tân.
Chuông báo cháy khách sạn reo thì làm gì?
Cầm thẻ phòng và điện thoại, sờ cửa trước khi mở, nếu hành lang ít khói thì đóng cửa sau lưng, cúi thấp, đi cầu thang bộ xuống và ra ngoài. Không dùng thang máy, không gọi lễ tân hỏi trước.
Vì sao phải mang thẻ phòng khi chạy khỏi phòng khách sạn?
Nếu hành lang hoặc cầu thang bị khói chặn, bạn cần quay lại phòng để trú. Cửa khách sạn tự khoá, không có thẻ thì không vào lại được.
Cháy khách sạn có nên đi thang máy không?
Không. Thang máy có thể dừng giữa chừng khi mất điện hoặc mở cửa ngay tầng cháy, giếng thang còn hút khói. Chỉ dùng cầu thang bộ thoát hiểm.
Số điện thoại cứu hoả ở nước ngoài là bao nhiêu?
Mỗi nước một khác: 112 ở các nước Liên minh châu Âu, 911 ở Mỹ và Canada, 999 ở Anh. Nên tra số của nơi mình tới trước chuyến đi. Ở Việt Nam, cứu hoả là 114, cấp cứu là 115.
