Đang chạy bộ hay đạp xe sáng sớm mà bị đàn chó hoang bám theo, hãy dừng chạy, chuyển sang đi bộ hoặc đứng lại, quay người về phía đàn chó, tay sát thân, nói giọng trầm và dứt khoát. Người đạp xe nên xuống xe, để xe chắn giữa mình và đàn chó, rồi dắt xe lùi chậm ra khỏi khu vực. Đứng dựa lưng vào tường, cột hoặc xe để không bị vây sau lưng. Bị cắn, cào thì rửa ngay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy khoảng 15 phút và đi tiêm phòng dại.
Người chạy bộ và đạp xe là nhóm hay bị chó đuổi nhất, vì họ hội đủ những thứ khiến chó muốn đuổi: chuyển động nhanh, nhịp đều, đi ngang qua "lãnh thổ" của đàn, vào lúc trời còn tối, đường vắng.
Vì sao đàn chó nguy hiểm hơn một con
- Chó trong đàn bạo dạn hơn. Một con sủa, cả đàn hưởng ứng; con nhút nhát khi đi một mình cũng dám lao tới.
- Đàn có thể vây. Một con trước mặt, con khác vòng ra sau. Đó là lý do phải tìm chỗ dựa lưng.
- Đàn chó hoang, chó thả rông thường không được tiêm phòng dại đầy đủ.
- Sáng sớm và chiều tối là lúc chó hoang hoạt động nhiều, đường lại vắng người giúp.
Người chạy bộ: làm gì khi đàn chó bám theo
- Dừng chạy. Chuyển sang đi bộ chậm, hoặc đứng hẳn lại nếu chó đã sát.
- Quay người về phía đàn chó, đứng nghiêng, không quay lưng. Nhìn vào thân chó, tránh nhìn chằm chằm vào mắt con đầu đàn.
- Tìm chỗ dựa lưng: tường, cột điện, gốc cây, xe đang đỗ.
- Nói to, trầm, dứt khoát: "Về!", "Không!". Không la hét the thé.
- Đặt vật cản ra trước: túi đeo, áo khoác, chai nước. Đừng cúi, ngồi xuống khi chó đã sát.
- Lùi chậm ra khỏi khu vực khi chó bớt căng, vẫn hướng mặt về phía chúng, cho tới khi qua khỏi đoạn đường chúng canh.
- Gọi người: chủ quán, bảo vệ, người dân gần đó.
Người đạp xe: chạy tiếp hay dừng lại?
Đây là câu hỏi người đạp xe hay tranh luận. Lời khuyên an toàn hơn cho người bình thường là dừng lại và xuống xe:
| Phương án | Rủi ro |
|---|---|
| Tăng tốc bỏ chạy | Chó đuổi theo sát bánh, lao vào chân, vào bánh trước làm ngã xe. Ngã ở tốc độ cao, có xe khác trên đường, nguy hiểm hơn cả chó cắn |
| Vừa đạp vừa đá chó | Mất thăng bằng, dễ ngã |
| Dừng lại, xuống xe, dùng xe làm vật chắn | Chó thường dừng lại khi "con mồi" ngừng chạy; xe che phần lớn chân và người |
Khi đã xuống xe: đứng phía bên kia xe so với đàn chó, giữ xe trước mặt, xoay xe theo hướng chó di chuyển. Dắt xe lùi chậm ra khỏi khu vực. Chỉ đạp đi lại khi chó đã bỏ cuộc và ở xa.
Vì sao chó hay đuổi xe đạp, xe máy
Bánh xe quay, tiếng xích, tiếng máy và chuyển động lướt qua nhanh là đủ để kích hoạt phản xạ đuổi của nhiều con chó, nhất là chó canh nhà coi đoạn đường trước cổng là lãnh thổ. Khi chiếc xe đi qua và chó "đuổi được" nó đi, chó lại càng tin cách đó hiệu quả, lần sau đuổi hăng hơn. Vì vậy đoạn đường nào đã có chó đuổi một lần, gần như chắc sẽ có lần sau.
Nếu chính nhà mình nuôi chó hay lao ra đuổi người đi đường: giữ chó trong cổng, rào kín, tập cho chó quen với người qua lại khi có chủ bên cạnh, và nhờ người huấn luyện nếu chó quá hung hăng.
Chọn đường và giờ chạy
- Ghi nhớ đoạn nào có chó thả rông và đổi lộ trình. Ứng dụng ghi lộ trình giúp chọn vòng chạy tránh những đoạn đó.
- Chạy theo nhóm vào giờ tối, sáng sớm; đàn chó ít dám áp sát nhóm đông.
- Chạy đường có đèn, có người: công viên, đường lớn có vỉa hè rộng, khu thể thao.
- Mang đèn: đèn đầu hoặc đèn kẹp để nhìn thấy chó từ xa và để người khác nhìn thấy mình.
- Tránh bãi rác, chợ vừa tan, lò mổ, công trường — nơi chó hoang tụ tập kiếm ăn.
- Không mang đồ ăn lộ ra ngoài.
- Một tai nghe hoặc âm lượng nhỏ để còn nghe thấy tiếng sủa, tiếng chân chó phía sau.
Mang gì theo cho an toàn
Người chạy bộ ở khu có nhiều chó thả rông thường mang theo một vật có thể đặt chắn giữa mình và chó: áo khoác buộc ngang hông, chai nước, túi đeo, gậy chạy địa hình khi chạy trail. Mục đích là để chó cắn vào vật đó chứ không phải vào chân tay mình, không phải để đánh chó.
Đừng mang theo các loại bình xịt hơi cay, dùi cui điện để "phòng chó": nhiều loại thuộc diện công cụ hỗ trợ bị pháp luật Việt Nam quản lý chặt, và dùng sai có thể gây rắc rối hơn cả con chó.
Nếu bị cắn hoặc bị ngã
- Thoát khỏi khu vực, gọi người giúp. Gọi 115 nếu vết thương nặng, chảy nhiều máu; gọi 113 nếu đàn chó vẫn tấn công.
- Rửa vết thương bằng xà phòng dưới vòi nước chảy khoảng 15 phút, theo khuyến cáo của WHO. Quán ven đường, nhà dân thường có vòi nước — cứ xin.
- Sát trùng, không băng kín, không đắp lá.
- Đến cơ sở y tế để được tư vấn tiêm vắc-xin phòng dại và huyết thanh nếu cần. Với chó hoang không rõ chủ, không theo dõi được con chó, càng không nên chờ.
- Kiểm tra chấn thương do ngã: đầu, cổ tay, đầu gối. Người đạp xe ngã nên được khám nếu đau đầu, chóng mặt.
Báo cho chính quyền
Đàn chó thả rông, chó không rõ chủ trên đường công cộng là việc chính quyền xã, phường có trách nhiệm xử lý theo quy định về quản lý chó, mèo và phòng chống bệnh dại. Hãy báo tổ dân phố, công an xã, phường, ủy ban xã, phường: ở đâu, giờ nào, bao nhiêu con, đã có ai bị cắn chưa. Báo nhiều lần, có nhiều người cùng báo thì việc xử lý nhanh hơn.
Việc làm được ngay và học thêm ở đâu
- Đánh dấu trên bản đồ chạy những đoạn có chó và đổi lộ trình ngay từ buổi sau.
- Rủ thêm người chạy cùng vào giờ tối, sáng sớm.
- Lưu địa chỉ điểm tiêm phòng dại gần nơi hay chạy.
- Học sơ cứu ở lớp Hội Chữ thập đỏ địa phương.
- Kỹ thuật và an toàn chạy địa hình có danh mục riêng trong cẩm nang này; chuyện tập chạy cho người mới đã có cẩm nang chạy bộ khác.
Câu hỏi thường gặp
Chạy bộ bị chó đuổi phải làm sao?
Dừng chạy, chuyển sang đi bộ hoặc đứng lại, quay người về phía chó, tay sát thân, nói giọng trầm và dứt khoát. Tìm chỗ dựa lưng như tường, cột, xe đỗ, rồi lùi chậm ra khỏi khu vực khi chó bớt căng.
Đạp xe bị chó đuổi nên tăng tốc hay dừng lại?
Với người bình thường, dừng lại và xuống xe thường an toàn hơn. Tăng tốc dễ bị chó lao vào bánh làm ngã ở tốc độ cao. Xuống xe, để xe chắn giữa mình và chó, dắt lùi chậm ra khỏi khu vực.
Bị đàn chó vây thì làm gì?
Dựa lưng vào tường, cột, gốc cây hoặc xe để không bị tấn công từ phía sau, quay mặt về phía đàn chó, đặt vật cản phía trước, nói to dứt khoát và gọi người xung quanh. Không ngồi, không nằm xuống.
Bị chó hoang cắn có cần tiêm phòng dại không?
Cần đến cơ sở y tế ngay để được tư vấn tiêm phòng dại, nhất là với chó hoang không theo dõi được. Trước đó rửa vết thương bằng xà phòng dưới vòi nước chảy khoảng 15 phút.
Chó thả rông trên đường thì báo ai?
Báo tổ dân phố, công an xã, phường hoặc ủy ban xã, phường, nói rõ địa điểm, giờ, số lượng chó và đã có ai bị cắn chưa. Chính quyền địa phương có trách nhiệm quản lý chó thả rông và phòng chống bệnh dại.
