Trâu bò, ngựa nổi giận ở làng quê: giữ khoảng cách thế nào cho an toàn

Gặp trâu, bò, ngựa có dấu hiệu nổi giận ở làng quê, hãy giữ khoảng cách, đi chậm và bình tĩnh ra khỏi bãi theo đường ngắn nhất, không chạy hoảng, không la hét, không vung gậy. Đừng bao giờ đi vào giữa con mẹ và con non, đừng đi sát phía sau ngựa. Nếu con vật lao tới, tìm ngay chỗ có vật chắn chắc chắn như bờ rào, tường, gốc cây lớn, ô tô. Bị húc, bị đá dù trông nhẹ vẫn nên đi khám, vì chấn thương bụng, ngực có thể không lộ ra ngay.

Trâu bò là những con vật hiền lành, quen thuộc với người Việt tới mức nhiều người quên rằng chúng nặng hàng trăm cân. Một cú húc, cú đạp vô tình cũng đủ gây thương tích nặng. Hầu hết tai nạn xảy ra không phải vì con vật "dữ", mà vì người đứng sai chỗ, sai lúc.

Khi nào trâu bò, ngựa dễ nổi giận

• Con mẹ đang có con non. Đây là lúc nguy hiểm nhất. Bò mẹ, trâu mẹ có thể lao vào người, chó, xe đi gần con nó.
• Con đực trưởng thành, nhất là mùa động dục.
• Bị dồn ép, bị đánh, bị kéo đi chỗ lạ: lúc dắt lên xe tải, lúc đưa vào chuồng, lúc tiêm phòng.
• Bị ruồi, mòng đốt, trời nóng gắt, con vật bứt rứt, khó chịu.
• Có chó chạy theo người. Trâu bò coi chó là mối đe doạ, có thể đuổi chó — và người dắt chó.
• Đông người, ồn ào: chợ trâu bò, lễ hội có trâu, tiếng pháo, loa.
• Con vật lạ không quen người, mới mua về.

Đọc dấu hiệu trước khi nó lao tới

Đi qua bãi chăn thả: những luật đơn giản

1. Đi vòng mép bãi, không đi xuyên giữa đàn.
2. Không đi giữa con mẹ và con non. Nếu không biết con nào là mẹ, càng phải đi xa.
3. Đi đều, bình tĩnh, không chạy, không vung tay, không ném đá đuổi.
4. Dắt chó bằng dây ngắn. Nếu trâu bò lao tới đuổi chó, buông dây chó ra để chó tự chạy; chó chạy nhanh hơn người và trâu bò sẽ đuổi chó chứ không đuổi mình. Đây cũng là lời khuyên của bộ quy tắc đi bộ ở vùng nông thôn nước Anh.
5. Đóng cổng sau khi đi qua bãi rào, như mình đã thấy nó.
6. Không cho ăn, không vuốt ve con non.

Dắt trâu bò bằng dây thừng: đừng quấn vào tay

Một kiểu tai nạn hay gặp ở nông thôn là người dắt trâu bò quấn dây thừng vào cổ tay, vào người cho chắc. Khi con vật giật mình lồng lên, người bị kéo ngã, kéo lê trên đường, ruộng. Người già và trẻ em chăn trâu bò dễ gặp nạn này nhất.

• Cầm dây bằng tay, không quấn vào cổ tay, không buộc vào người, không thắt vòng ở đầu dây cầm.
• Buông dây khi con vật lồng lên; mất con bò còn tìm lại được, bị kéo lê thì nguy hiểm tính mạng.
• Đi bên cạnh, chếch về phía trước con vật, không đi ngay trước mũi hay ngay sau mông.
• Không giao trâu bò khoẻ, lạ cho trẻ nhỏ dắt.
• Buộc con vật vào cọc chắc, xa lối đi chung, xa đường lớn.

Người chăn nên mang theo điện thoại, báo người nhà bãi chăn ở đâu, về lúc nào.

Nếu con vật lao về phía mình

• Tìm vật chắn: bờ rào, tường, gốc cây lớn, gò đất cao, ô tô. Trâu bò khó vượt qua vật cản chắc.
• Đi chéo ra khỏi hướng lao của nó thay vì chạy thẳng phía trước nó.
• Không ngã ra đất; nếu bị quật ngã, cuộn người, tay ôm đầu, lăn ra xa khỏi chân con vật khi có thể.
• Gọi người quen chăn dắt con vật đó tới; họ biết cách làm con vật dịu lại.

Trên đường: xe máy gặp đàn trâu bò

Ở nhiều đường liên xã, đường đê, quốc lộ qua vùng chăn thả, đàn trâu bò đi giữa đường là chuyện thường ngày, nhất là lúc chiều tối khi người chăn dắt đàn về.

• Giảm tốc từ xa, đi chậm, chờ đàn qua hoặc chờ người chăn ra hiệu.
• Không bấm còi liên tục, không rú ga để "dọn đường": con vật hoảng có thể quay ngang, lao vào xe.
• Bật đèn khi trời tối; trâu đen rất khó thấy trên đường không đèn.
• Đừng chen qua giữa đàn hoặc vượt sát mông con vật.

Lễ hội và chợ có trâu bò

Một số lễ hội truyền thống có trâu, như lễ hội chọi trâu. Những con trâu ở đó được nuôi, tập để đối đầu, rất khoẻ và có thể bị kích động bởi đám đông. Người xem chỉ đứng ở khu vực ban tổ chức bố trí, sau rào chắn, không vượt rào chụp ảnh, không dẫn trẻ nhỏ chen lên đầu. Ở chợ trâu bò, đứng tránh lối dắt con vật lên xuống xe.

Bị húc, bị đá: đừng chủ quan

Cú húc của sừng trâu bò, cú đá của ngựa có thể gây chấn thương nội tạng — vỡ lách, gan, chấn thương ngực — mà lúc đầu chỉ thấy đau, thâm tím. Nếu bị húc, bị đá vào bụng, ngực, đầu, hoặc có dấu hiệu choáng, đau tăng, khó thở, vã mồ hôi: gọi 115 hoặc đưa ngay tới cơ sở y tế. Vết thương do sừng cũng cần được làm sạch và đánh giá nguy cơ uốn ván.

Việc làm được ngay và học thêm ở đâu

• Dặn trẻ em ở quê: không chơi gần trâu bò mẹ có con, không đứng sau ngựa, không trêu con vật đang buộc.
• Người nuôi: buộc con vật dữ xa lối đi chung, báo hàng xóm khi có con mới mua về chưa quen người.
• Khách du lịch cưỡi ngựa, chụp ảnh với trâu ở điểm du lịch: nghe theo người dắt, không tự lại gần con vật khác.
• Học sơ cứu ở Hội Chữ thập đỏ địa phương: cầm máu, đặt người bị thương nằm an toàn chờ 115.