Trong rạp chiếu phim, hội trường, nhà hát: trước khi ngồi xuống, quay lại tìm biển người chạy màu xanh lá gần ghế mình nhất — thường có lối thoát ở hai bên hoặc phía gần màn hình, không chỉ cửa bạn đã vào. Đếm số hàng ghế tới lối đi. Khi có báo cháy hay lệnh sơ tán, đứng dậy đi ngay theo lối gần nhất, không chen về cửa chính, ra ngoài rồi gọi 114 nếu chưa ai gọi.
Vì sao phòng khán giả là nơi đặc biệt
Rạp chiếu phim, hội trường gom hàng trăm người vào một phòng tối, ngồi kín giữa các hàng ghế, mắt dán vào một hướng. Mấy đặc điểm khiến thoát hiểm khó hơn nơi khác:
- Tối: mắt đã quen ánh màn hình, khi có sự cố khó nhìn đường ngay.
- Âm thanh lớn: tiếng phim có thể át tiếng chuông báo cháy, tiếng người gọi.
- Hàng ghế chật: phải đi ngang qua người khác mới ra được lối đi.
- Sàn dốc, nhiều bậc: dễ vấp ngã khi vội trong bóng tối.
- Mọi người nhớ mỗi cửa đã vào, thường là cửa phía sau phòng, nên khi có chuyện ai cũng dồn về đó.
Vụ cháy rạp Iroquois ở Chicago năm 1903, với khoảng 600 người thiệt mạng, nhiều người chết dồn ở những lối ra bị khoá, bị che hoặc khó mở. Vụ việc góp phần dẫn tới các quy định về cửa mở ra ngoài, thanh đẩy mở cửa và đèn chỉ dẫn lối thoát mà các rạp ngày nay vẫn dùng. Danh mục Thảm hoạ dạy ta thoát hiểm có bài riêng về vụ này.
Lối thoát của một phòng chiếu thường nằm ở đâu
| Vị trí | Thường gặp | Ghi chú |
|---|---|---|
| Phía sau phòng | Cửa chính bạn đã vào, nối với sảnh rạp | Đông nhất khi sơ tán |
| Hai bên gần màn hình | Cửa thoát dẫn ra hành lang thoát nạn hoặc thang bộ | Thường vắng hơn, nhiều khi gần hơn |
| Hai bên giữa phòng | Ở phòng lớn, hội trường | Có biển người chạy sáng phía trên |
| Lối đi dọc | Giữa các khối ghế, hai bên tường | Có đèn bậc thang thấp dưới sàn |
Biển người chạy màu xanh lá trong rạp phải sáng liên tục, kể cả khi phòng đã tắt đèn, và vẫn sáng khi mất điện nhờ nguồn dự phòng. Nếu thấy biển tắt hoặc bị che, hãy báo nhân viên.
Ba việc trước khi phim bắt đầu
- Quay lại nhìn: tìm biển người chạy xanh lá gần ghế mình nhất. Có khi nó ở ngay bên cạnh, gần màn hình.
- Đếm số hàng từ ghế mình tới lối đi gần nhất, và từ lối đi tới cửa thoát.
- Để đồ gọn: túi, áo khoác để trên đùi hoặc dưới ghế, không để trên lối đi giữa các hàng.
Với hội trường, nhà văn hoá, khán phòng tổ chức hội nghị, đám cưới: làm y như vậy. Nhiều nơi kiểu này kê thêm ghế nhựa trên lối đi cho đủ chỗ. Nếu thấy lối đi bị chặn bằng ghế phụ, đó là vấn đề an toàn, có thể nhắc ban tổ chức.
Khi có báo cháy, khói hoặc lệnh sơ tán
- Đứng dậy ngay. Đừng ngồi chờ xem phim có tiếp tục không, đừng chờ người khác đứng dậy trước.
- Bỏ lại bỏng nước, đồ lặt vặt. Chỉ cầm điện thoại, ví nếu đang ở trong tay.
- Đi về lối thoát gần nhất đã nhìn từ trước, không nhất thiết là cửa chính phía sau.
- Đi, không chạy, bám tay vịn hoặc lưng ghế khi xuống bậc, nhìn đèn bậc dưới sàn.
- Nghe nhân viên. Họ biết cửa nào đang an toàn.
- Có khói: cúi thấp, che mũi miệng, đi dọc tường hoặc lưng ghế theo hướng đã biết.
- Ra khỏi toà nhà, đi xa cửa, rồi gọi 114 nếu chưa ai gọi; có người ngạt khói, bị thương gọi 115.
Khi mọi người cùng dồn về một cửa
Ở phòng khán giả, chen lấn ở cửa ra là nguy cơ thật. Nếu thấy cửa chính quá đông, đi sang cửa thoát khác — đây là lúc việc nhìn trước lối thoát phía màn hình phát huy tác dụng. Giữ trẻ nhỏ trước mặt hoặc bế trẻ lên. Kỹ năng an toàn khi bị kẹt giữa đám đông chen lấn đã có bài riêng ở wiki trontim.
Sau khi ra khỏi rạp
- Đi xa khỏi cửa để không chắn người phía sau. Rạp thường ở tầng cao trung tâm thương mại; ra khỏi phòng chiếu mới là nửa đường, còn phải xuống thang bộ tới mặt đất.
- Đếm lại người đi cùng. Nếu thiếu ai, báo ngay cho nhân viên hoặc lính cứu hoả: người đó ngồi phòng nào, hàng nào. Không tự quay lại tìm.
- Người hít phải khói, dù thấy đỡ, nên đi khám; ho kéo dài, khó thở, đau đầu, buồn nôn sau khi ở trong khói là dấu hiệu cần gọi 115.
- Không đứng xem trước toà nhà, để đường cho xe chữa cháy và xe cấp cứu.
Nhà hát, sân khấu ngoài trời và pháo sân khấu
Ở những buổi diễn có hiệu ứng lửa, pháo sân khấu, khói nhân tạo, cần để ý thêm:
- Khói nhân tạo trên sân khấu thường trắng, không mùi khét. Khói thật từ cháy vật liệu thường đen hoặc xám, có mùi khét, cay mắt.
- Thấy lửa bén lên trần, rèm, vật liệu cách âm: đứng dậy đi ngay, đừng nghĩ đó là một phần của buổi diễn. Vụ cháy hộp đêm Kiss ở Brazil năm 2013 bắt đầu từ pháo sân khấu bén vào vật liệu trần; nhiều người lúc đầu không nhận ra đó là cháy thật.
- Ở khu đứng xem, xác định lối ra trước khi chen lên gần sân khấu.
Người đưa trẻ đi xem, người dẫn đoàn
- Cho trẻ ngồi phía trong, mình ngồi phía lối đi, để khi có chuyện mình ra trước và kéo trẻ theo.
- Thầy cô dẫn lớp đi xem phim, xem kịch: đếm sĩ số khi vào, chọn khối ghế gần lối thoát, phân công người lớn ở đầu và cuối hàng, đếm lại khi ra ngoài.
- Người già, người đi xe lăn: chọn chỗ dành riêng gần lối đi, báo trước với nhân viên nếu cần hỗ trợ khi sơ tán.
Việc làm được ngay
- Lần tới vào rạp, trước khi ngồi, quay lại tìm biển người chạy xanh lá gần nhất. Nói nhỏ cho người đi cùng.
- Ở hội trường cơ quan, trường học: đi thử một lần tới cửa thoát phía sân khấu, xem nó dẫn ra đâu, có bị khoá không.
- Thấy lối đi bị chặn bằng ghế phụ, biển thoát hiểm tắt, cửa thoát khoá: báo nhân viên hoặc ban tổ chức.
- Lưu số 114 và 115.
Câu hỏi thường gặp
Lối thoát hiểm trong rạp chiếu phim ở đâu?
Ngoài cửa chính phía sau, phòng chiếu thường có cửa thoát hiểm ở hai bên, nhiều khi gần màn hình, có biển người chạy xanh lá sáng phía trên. Hãy quay lại tìm biển gần ghế mình nhất trước khi phim bắt đầu.
Có cháy trong rạp phim thì nên làm gì?
Đứng dậy ngay, bỏ đồ lặt vặt, đi về lối thoát gần nhất đã nhìn trước, nghe nhân viên hướng dẫn. Có khói thì cúi thấp, đi dọc lưng ghế. Ra khỏi toà nhà rồi gọi 114 nếu chưa ai gọi.
Vì sao cửa thoát hiểm rạp hát phải mở ra ngoài?
Khi đám đông dồn tới, cửa mở vào trong sẽ bị chính người ép chặt, không ai kéo ra được. Cháy rạp Iroquois năm 1903 ở Chicago là bài học dẫn tới quy định cửa mở theo chiều thoát ra và có thanh đẩy.
Biển thoát hiểm trong rạp phim có tắt khi chiếu phim không?
Không. Biển lối thoát phải sáng liên tục, kể cả khi phòng tắt đèn và khi mất điện nhờ nguồn dự phòng. Nếu thấy biển tắt hoặc bị che, hãy báo nhân viên rạp.
Làm sao phân biệt khói sân khấu với khói cháy thật?
Khói hiệu ứng thường trắng, không mùi khét. Khói cháy thật thường đen hoặc xám, có mùi khét, cay mắt, khó thở. Thấy lửa bén lên trần hay rèm thì rời đi ngay, đừng nghĩ đó là một phần buổi diễn.
