Xe gặp sự cố hoặc va chạm trên cao tốc: nếu xe còn chạy được, đưa xe vào làn dừng khẩn cấp hoặc ra khỏi cao tốc. Bật đèn khẩn cấp, rồi tất cả ra khỏi xe bằng cửa phía lề phải, đi ra sau hàng rào hộ lan, đứng xa xe và không đứng phía trước đầu xe. Sau đó mới gọi đường dây nóng của tuyến, 113, và 115 nếu có người bị thương. Ngồi lại trong xe đỗ trên cao tốc là một trong những chỗ nguy hiểm nhất.
Mối nguy thật sự: vụ va chạm thứ hai
Trên cao tốc, xe chạy rất nhanh và tài xế phía sau ít khi chờ đợi thấy một chiếc xe đứng yên. Nhiều người không chết trong vụ va chạm đầu tiên, mà trong vụ va chạm thứ hai: khi đang đứng cạnh xe gọi điện, chụp ảnh, cãi nhau, hoặc ngồi trong xe chờ cứu hộ, thì một xe khác lao tới.
Ban đêm, trời mưa, sương mù, đoạn cong, đỉnh dốc hay sau xe tải lớn che tầm nhìn, nguy cơ này càng cao. Vì vậy mọi lời khuyên chính thức đều xoay quanh một ý: đưa người ra khỏi dòng xe càng sớm càng tốt, còn chiếc xe tính sau.
Thứ tự việc phải làm
- Xe còn đi được: bật đèn khẩn cấp, đưa xe vào làn dừng khẩn cấp bên phải, càng sát lề càng tốt, đánh lái hướng bánh xe ra phía ngoài lề. Nếu gần lối ra hoặc trạm dừng nghỉ và xe chạy an toàn được, đi tiếp tới đó.
- Bật đèn khẩn cấp và đèn chiếu sáng nếu trời tối, sương mù.
- Ra khỏi xe bằng cửa bên phải, phía lề, xa dòng xe chạy. Người ngồi bên trái trèo qua ghế ra cửa phải. Mang theo điện thoại, mặc áo phản quang nếu có.
- Ra sau hàng rào hộ lan, hoặc lên taluy, bãi cỏ phía ngoài. Đứng xa xe, lùi về phía sau xe theo chiều xe chạy, không đứng trước đầu xe: nếu xe bị đâm từ phía sau, nó sẽ bị hất về phía trước.
- Gọi trợ giúp: số đường dây nóng của đơn vị quản lý tuyến (in trên biển dọc cao tốc), 113 để báo tai nạn, 115 khi có người bị thương, 114 nếu xe bốc khói hoặc có người kẹt trong xe.
- Đặt biển cảnh báo phía sau xe theo quy định, chỉ khi làm được an toàn. Nếu phải đi bộ dọc làn đường đông xe tốc độ cao trong bóng tối, đừng liều — đèn khẩn cấp và cuộc gọi đến đơn vị quản lý tuyến quan trọng hơn.
Luật nói gì
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 (hiệu lực từ 1/1/2025) quy định chung rằng trên cao tốc, xe chỉ được dừng, đỗ ở nơi cho phép và ở làn dừng khẩn cấp khi gặp sự cố; người lái phải bật tín hiệu cảnh báo và đặt biển cảnh báo theo quy định. Các chi tiết như khoảng cách đặt biển, mức xử phạt được quy định trong luật và văn bản hướng dẫn — tra văn bản gốc khi cần con số cụ thể.
Trên cao tốc, người đi bộ không được đi lại trên phần đường xe chạy. Chỉ được ra khỏi xe vì lý do an toàn và phải ra khỏi đường càng sớm càng tốt.
Đứng ở đâu: bảng so sánh
| Vị trí | An toàn? | Lý do |
|---|---|---|
| Ngồi trong xe ở làn dừng khẩn cấp | Không | Xe phía sau mất lái hoặc buồn ngủ có thể đâm thẳng vào |
| Đứng giữa xe và hàng rào | Không | Bị kẹp nếu xe bị đâm |
| Đứng trước đầu xe | Không | Xe bị đâm sẽ bị hất về phía trước |
| Đứng trên làn đường chụp ảnh, kiểm tra hư hỏng | Rất nguy hiểm | Trong tầm xe chạy tốc độ cao |
| Sau hàng rào hộ lan, lùi về phía sau xe, xa mép đường | Tốt nhất | Có vật chắn, ngoài đường đi của xe bị đâm |
Nếu không có hàng rào và bên ngoài là vực, cầu cạn hay đường hẹp không có chỗ đứng, hãy đứng sát lề xa nhất có thể, lùi về phía sau xe, và gọi ngay đường dây nóng để được hỗ trợ chặn làn.
Khi có người bị thương
- Gọi 115 trước tiên, nói rõ trên cao tốc nào, chiều nào, cây số bao nhiêu (đọc cột mốc hoặc biển ki-lô-mét gần nhất).
- Không di chuyển người bị thương nặng, nhất là khi nghi chấn thương cột sống cổ, trừ khi xe đang cháy hoặc người đó ở giữa làn xe chạy.
- Nói chuyện với người bị thương, giữ ấm, cầm máu bằng cách ép trực tiếp nếu đã biết cách.
- Không tháo mũ bảo hiểm của người đi xe máy bị ngã nặng, trừ khi cần để giữ đường thở và mình đã được huấn luyện.
- Mỗi người đi đường nên có một khoá sơ cứu cơ bản của Hội Chữ thập đỏ; đó là thứ làm được nhiều nhất trong vài phút trước khi xe cấp cứu tới.
Những hành vi tự gây nguy hiểm
- Đứng giữa đường cãi nhau sau va chạm nhẹ. Chụp ảnh nhanh hiện trường từ chỗ an toàn rồi ra khỏi làn; chuyện trách nhiệm để công an và bảo hiểm giải quyết.
- Tự đẩy xe hỏng dọc làn đường.
- Lùi xe, quay đầu trên cao tốc vì lỡ lối ra. Đi tiếp tới lối ra kế tiếp.
- Để trẻ em ngồi lại trong xe vì sợ trẻ chạy lung tung. Đưa trẻ ra, nắm tay, cùng đứng sau hàng rào.
- Dừng xe xem tai nạn của người khác, gây kẹt và va chạm dây chuyền. Nếu muốn giúp, dừng ở chỗ an toàn phía trước, bật đèn khẩn cấp, gọi 113/115.
Cao tốc ban đêm, mưa và sương mù
Trong điều kiện tầm nhìn kém, người lái phía sau thấy xe đang đứng muộn hơn nhiều. Ngoài đèn khẩn cấp, bật cả đèn chiếu sáng; mặc áo phản quang trước khi bước ra; dùng đèn điện thoại khi đi bộ ra sau hàng rào. Sương mù dày thì đừng chờ trong xe "cho tan sương" — đó là lúc nguy cơ va chạm dây chuyền cao nhất.
Việc làm được ngay
- Để trong xe: một áo phản quang cho mỗi người thường đi, biển tam giác cảnh báo, đèn pin, búa thoát hiểm ở chỗ tay người lái với tới.
- Khi đi cao tốc, chụp hoặc ghi lại số đường dây nóng của tuyến từ biển dọc đường.
- Nói với cả nhà trước chuyến đi: "Xe dừng trên cao tốc thì ra cửa phải, ra sau hàng rào, đứng phía sau xe."
- Tập thói quen để ý biển ki-lô-mét; khi gọi cứu hộ, đó là thông tin quan trọng nhất.
- Không lái khi buồn ngủ: dừng ở trạm nghỉ, đừng dừng ở làn khẩn cấp để ngủ.
Câu hỏi thường gặp
Xe hỏng trên cao tốc có nên ngồi trong xe chờ cứu hộ không?
Không nên. Xe đứng ở làn dừng khẩn cấp vẫn có thể bị xe khác đâm vào. Hãy ra khỏi xe bằng cửa phía lề, ra sau hàng rào hộ lan, đứng xa xe rồi gọi đường dây nóng của tuyến.
Gặp sự cố trên cao tốc gọi số nào?
Gọi số đường dây nóng in trên biển dọc tuyến cao tốc để được hỗ trợ. Có tai nạn thì gọi 113, có người bị thương gọi 115, xe bốc khói hoặc có người kẹt gọi 114. Báo rõ chiều đi và số ki-lô-mét.
Ra khỏi xe trên cao tốc thì đứng ở đâu?
Đứng sau hàng rào hộ lan, xa mép đường, lùi về phía sau xe theo chiều xe chạy. Không đứng trước đầu xe, không đứng giữa xe và rào, vì xe bị đâm sẽ bị hất về phía trước.
Va chạm nhẹ trên cao tốc có được dừng lại nói chuyện không?
Chụp ảnh nhanh hiện trường từ chỗ an toàn, đưa xe vào làn dừng khẩn cấp hoặc ra khỏi cao tốc nếu xe còn chạy được, rồi mới trao đổi. Đứng trên làn đường để cãi nhau là nguy cơ va chạm thứ hai.
Luật giao thông 2024 quy định gì khi xe gặp sự cố trên cao tốc?
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định chung là chỉ dừng ở làn dừng khẩn cấp khi gặp sự cố, phải bật tín hiệu và đặt biển cảnh báo theo quy định. Chi tiết khoảng cách và mức phạt cần tra văn bản gốc.