Cháy ở tầng hầm gửi xe: bỏ xe lại, đi ngay tới buồng thang bộ gần nhất theo biển người chạy màu xanh lá, hoặc ra dốc xe nếu dốc gần và không có khói, lên tới mặt đất rồi đi xa khỏi miệng hầm. Không dùng thang máy, không cố dắt hay lái xe ra. Ra ngoài rồi gọi 114. Trong tầng hầm, khói không có cửa sổ để thoát, nên nó dày lên rất nhanh — thời gian để ra là tính bằng phút.
Vì sao tầng hầm nguy hiểm khi cháy
- Khói không thoát ra được. Trên mặt đất, khói có thể bay qua cửa sổ, mái. Dưới hầm, khói tích lại sát trần rồi hạ dần xuống. Hệ thống hút khói chỉ giúp được một phần, và chỉ khi đang hoạt động tốt.
- Rất nhiều vật cháy: hàng trăm xe máy xếp khít nhau, mỗi chiếc có xăng, yên, nhựa ốp; xe điện có pin.
- Trần thấp: khói tới ngang mặt người nhanh hơn ở phòng trần cao.
- Không gian rộng, giống nhau: cột nối cột, hàng xe nối hàng xe, khó định hướng khi có khói.
- Khói đi lên theo dốc xe và buồng thang không được đóng kín, có thể lan lên các tầng trên.
Vụ cháy ở tầng hầm chung cư Carina (TP.HCM) năm 2018, làm 13 người thiệt mạng, bắt đầu từ khu để xe máy dưới hầm; phần lớn nạn nhân là người ở các tầng trên bị khói bốc lên. Bài học về chung cư cao tầng đã có ở wiki canhve; bài này tập trung vào chuyện người đang ở chính tầng hầm và bãi đỗ xe ngầm của trung tâm thương mại, văn phòng.
Lối lên từ tầng hầm
| Lối | Khi nào dùng | Lưu ý |
|---|---|---|
| Buồng thang bộ thoát hiểm | Lối chính khi có cháy | Thường ở góc tầng hầm, có biển người chạy xanh lá, cửa tự đóng. Đóng cửa sau lưng |
| Dốc xe lên xuống | Khi dốc gần hơn và không có khói, không có lửa trên đường đi | Đi sát tường, tránh xe đang chạy ra; khói có thể theo dốc đi lên |
| Thang máy | Không dùng | Có thể mất điện giữa chừng hoặc mở cửa ra chỗ có khói |
Làm quen khi gửi xe: 30 giây
Tầng hầm là nơi người ta đi qua hằng ngày mà hầu như không ai để ý lối thoát. Mỗi lần gửi xe ở một bãi xe ngầm lạ, hãy:
- Nhìn quanh tìm biển người chạy màu xanh lá gần chỗ đỗ nhất.
- Ghi nhớ số cột hoặc mã khu nơi để xe — vừa để tìm xe, vừa để định hướng.
- Đi lên bằng thang bộ một lần thay vì thang máy, để biết nó dẫn ra đâu.
Với tầng hầm của toà nhà nơi bạn làm việc hằng ngày, hãy đi thử cả hai buồng thang bộ lên mặt đất. Ba phút làm một lần, dùng cho cả năm.
Khi có cháy hoặc khói ở tầng hầm
- Bỏ xe. Không dắt xe máy ra, không lái ô tô ra. Xe đang ra sẽ chắn lối đi, chắn dốc cho người đi bộ và lực lượng chữa cháy; dắt xe qua khói là mất thời gian quý nhất.
- Hô to báo cháy cho người xung quanh, nhấn nút báo cháy nếu thấy hộp đỏ gắn tường gần đó.
- Đi tới buồng thang bộ gần nhất, xa đám cháy. Không đi xuyên qua khu đang cháy để tới thang gần hơn.
- Cúi thấp nếu có khói. Một tay lần theo tường hoặc dãy cột theo hướng biển chỉ.
- Vào buồng thang, đóng cửa sau lưng, đi lên tới mặt đất.
- Ra ngoài trời, đi xa khỏi miệng hầm và dốc xe, vì khói và khí nóng sẽ thoát ra ở đó.
- Gọi 114: nói rõ toà nhà nào, tầng hầm mấy, khu nào. Báo nếu có người còn ở dưới.
Nếu đang ở trong ô tô dưới hầm và thấy khói: tắt máy, xuống xe, đi bộ ra. Đừng ngồi lại trong xe đóng kính chờ khói tan.
Bị lạc trong khói dưới hầm
Nếu khói đã dày và bạn không còn thấy biển nào:
- Đừng đi vòng vòng giữa các hàng xe. Tìm một bức tường ngoài và đi dọc theo nó: buồng thang bộ và dốc xe đều nằm sát tường bao.
- Cúi thấp, tìm ánh xanh lá của biển hay đèn đặt thấp, dải phát quang trên sàn nếu có.
- Nghe: tiếng quạt hút khói, tiếng người gọi, tiếng xe ở phía dốc có thể chỉ hướng ra.
- Gọi 114 ngay cả khi đang tìm đường, nói mình đang ở tầng hầm nào, gần cột số mấy hoặc gần thứ gì dễ nhận. Bật loa ngoài để tay còn rảnh lần tường.
- Nếu tìm được buồng thang mà chưa đi lên được, vào trong, đóng cửa lại: buồng thang có cửa ngăn cháy là chỗ ít khói hơn hẳn tầng hầm.
Xe điện, xe máy điện dưới hầm
Xe máy điện, xe đạp điện sạc trong tầng hầm là nỗi lo của nhiều ban quản lý. Pin lithium khi bị hỏng, va đập, sạc không đúng có thể cháy dữ dội, sinh khói độc và khó dập. Người dùng nên:
- Sạc ở khu vực được ban quản lý bố trí, dùng bộ sạc đúng loại, không sạc qua đêm khi không ai trông nếu không phải khu sạc có giám sát.
- Không tự sửa, độ pin.
- Thấy pin phồng, nóng bất thường, có mùi lạ: ngừng sạc, báo ban quản lý.
- Khi gọi 114 về cháy dưới hầm, nếu biết có xe điện cháy thì nói rõ.
Người nhà, bảo vệ, ban quản lý làm được gì
- Giữ lối đi, lối thang bộ, khu quanh nút báo cháy trống, không để xe chắn.
- Không xếp xe máy chắn cửa buồng thang.
- Kiểm tra hệ thống hút khói, chiếu sáng sự cố, biển chỉ dẫn dưới hầm định kỳ.
- Bảo vệ hầm xe được huấn luyện: khi có cháy, hướng người ra thang bộ, chặn xe đi xuống, mở barie cho xe chữa cháy.
Hiểu lầm hay gặp
- "Dắt được xe ra là không mất xe." Có thể mất người. Bảo hiểm và ban quản lý giải quyết chuyện xe.
- "Đi thang máy cho nhanh." Không bao giờ dùng thang máy khi có cháy.
- "Dưới hầm có quạt hút khói, cứ từ từ." Hệ thống hút khói giảm khói nhưng không làm hầm an toàn để ở lại.
- "Khăn ướt che mũi là đi qua khói được." Khăn chỉ giảm bụi và hơi nóng, không lọc được khí CO. Tránh khói, không đi xuyên qua khói nếu có lối khác.
Việc làm được ngay
- Ngày mai khi gửi xe, tìm biển người chạy xanh lá gần chỗ đỗ và đi lên bằng thang bộ một lần.
- Thấy xe chắn cửa buồng thang, đồ chất trong thang bộ dưới hầm: báo ban quản lý.
- Nếu dùng xe điện: sạc đúng nơi, đúng bộ sạc, để ý pin phồng nóng.
- Nói với người nhà: cháy dưới hầm thì bỏ xe, đi thang bộ, ra ngoài, gọi 114.
- Lưu số 114, 115.
Câu hỏi thường gặp
Cháy tầng hầm gửi xe thì thoát ra đường nào?
Đi tới buồng thang bộ gần nhất theo biển người chạy màu xanh lá, hoặc ra dốc xe nếu dốc gần và không có khói. Không dùng thang máy. Ra tới mặt đất thì đi xa khỏi miệng hầm và gọi 114.
Có nên dắt xe máy ra khi tầng hầm bị cháy không?
Không. Dắt xe qua khói làm mất thời gian và chắn lối đi của người khác và lực lượng chữa cháy. Hãy bỏ xe lại, đi bộ ra bằng thang bộ.
Vì sao cháy dưới tầng hầm nguy hiểm hơn trên mặt đất?
Tầng hầm không có cửa sổ, trần thấp, nhiều xe chứa nhiên liệu và nhựa, nên khói tích lại và dày lên rất nhanh. Khói còn có thể theo dốc xe và buồng thang lan lên các tầng trên.
Đang ngồi trong ô tô dưới hầm thấy khói thì làm sao?
Tắt máy, xuống xe và đi bộ tới buồng thang bộ gần nhất. Không ngồi lại trong xe chờ khói tan và không cố lái xe ra, vì dốc xe có thể tắc và đầy khói.
Sạc xe điện dưới tầng hầm có an toàn không?
Chỉ nên sạc ở khu vực ban quản lý bố trí, dùng bộ sạc đúng loại và không tự sửa pin. Pin phồng, nóng bất thường hoặc có mùi lạ thì ngừng sạc và báo ngay ban quản lý.
